PAYLAŞ

Bu defa bir Bosna Hersek gezi rehberi yazmak değil amacım. Yazacağım yeri bu bölgeye gelenlerin gezilecek ve görülecek yerler arasına koymalarını tavsiye etmeme gerek bile yok. Gerçekten Bosna Hersek denilince bir fotoğrafla anlatılacak bir yerden bahsedeceğim. Mostar’dan. Bosna Hersek’ geldiğinizde Saraybosna’dan önce veya sonra mutlaka görmeniz gereken yer olan Mostar’dan. Bosna Hersek gezilecek yerler önerilerinde ilk sırayı çeken Mostar Gezi Rehberi.

Mostar Gezi Rehberi

Mostar kentinin tarihi için beşyüz yıldan geriye hatta belki de daha fazla geriye gitmek gerekiyor. Yazılı kaynaklarda1452 yılında Dubrovnikliler Mostar’dan bahsediyorlar.

Mostar denilince aklımıza önce tabii ki ünlü Mostar köprüsü geliyor. Ama bu köprünün yapılmasına ihtiyaç duyulan, burada yerleşime neden olan ve bu coğrafyaya hayat veren Neretva nehrinden çok da bahsetmiyoruz. Mostar gezi rehberi”ni yazarken aklımda en fazla kalan bu nehir oldu.

Mostar Gezi Rehberi manzara

Neretva Ne Güzel Akıyor

Neretva öyle güzel akıyor ki buralarda. Kıvrım kıvrım dağların arasında yol alması, yeşil rengi ve çevresine verdiği adeta hayat öpücüğü ile öyle güzel ki! Mostar’a gelene kadar belirli yerlerde eşlik ediyor size.

İşte bu güzel nehrin çevresine kurulmuş bir şehir var. Bosna Hersek Federasyonunun Hersek bölümünün en büyük kentlerinden biri olan Mostar kenti. Yazının başında da dediğim gibi Mostar kentinin simgesi olan Mostar köprüsü bilinirlilik açısından kentin çok çok önüne geçmiş.

Mostar Gezi Rehberi kesfet

Mostar Şehrinin Hikayesi

Kentin ismi bile bu köprüden geliyor. Mostar’da yaşayan Hırvat ve Müslümanların dilinde Most köprü anlamına geliyor. Köprünün iki kara bağlantısının ucunda bulunan kulelerde yaşamış olan, bir nevi köprünün bekçiliğini üstlenmiş görevlilere de Mostari deniyormuş zamanında. Yani simgesi olduğu şehre aslında herşeyini vermiş Mostar köprüsü.

Mostar Gezi Rehberi gezilecek yerler

Mostar Gezi Rehberi – Mostar’ın Öyküsü

Mostar’ın ve Mostar köprüsünün hikayesi kısaca şöyle; Osmanlı İmparatorluğu 1468 yılında Blagay’ı aldıktan sonra Mostar’ı da topraklarına kattı. Neretva nehri, kuzeyi ve güneyi birbirine bağlarken nehrin üzerinde bulunan köprü de doğu ve batıyı birbirine bağlıyordu. Osmanlı yönetimi yeni bir köprü yapmak istemiş ve Mimar Sinan’ın öğrencilerinden olan Mimar Hayrettin yeni köprünün yapımıyla görevlendirilmiş. 1566 yılında bitirilen yeni Mostar Köprüsü, Neretva üzerindeki görevini aksatmadan yüzyıllarca devam ettirmiş. Köprünün iki yakası ticaret ve zanaat işlerinin merkezi olmuş. Birçok dükkan açılmış ve hayat ve köprünün birbirine bağladığı sokaklarda gelişmeye başlamış. Camiler başta olmak üzere birçok yatırım da yine Mostar’a yapılınca, kent 16.yüzyılda bölgenin ticaret ve sanat merkezi haline gelmiş. Mostar şehrine bu dönemde yapılan eserler arasına camilerin dışında, okullar, hanlar, hamamlar, yollar, çeşmeler gibi birçok yapı eklenmiş.

Osmanlı İmparatorluğunun güç kaybetmesiyle birlikte vergiler ve yaşamsal zorluklar bahane edilerek birçok milliyetçi kalkışmanın başladığı bölgede bu durumdan Mostar’da nasibini almış. Bosna Hersek’in 1876 yılında Berlin kongresi ile Avusturya-Macaristan hakimiyetine alınması ile Hersek bölgesi yeni yatırımlar almaya başlamış ve Mostar’da bu yeni girişimlerden oldukça faydalanmış. Yapılan tren yolu ile Kuzey tarafında SarayBosna güneyde ise Dubrovnik ile ulaşım sağlanmış.

Mostar Gezi Rehberi eski sehirMostar Gezi Rehberi mostari geziyoruzKöprünün de bulunduğu eski şehir bölgesinin dışında Avrupa mimarisi ile idari binalar yapılarak yeni bir kent merkezi oluşturulmaya başlanmış. Açılan tütün fabrikası ve kömür madeni yatırımı ile Mostar iyice büyümüş. Sonrasında sırasıyla Sırp, Hırvat, Sloven ve Yugoslav Krallıkları ve ikinci dünya savaşından sonra Yugoslavya Cumhuriyetinin yönetimine giren Mostar ekonomik gelişimini de devam ettirmiş.

Mostar Köprüsünün Yıkılışı

Ancak Mostar’ın hatırladığı en acı dönem yakın tarihin akıl tutulması olarak nitelendirilebilecek zamanlarda, yani 1991 yılında çıkan savaş ile başlamış. Buradan sonraki hikayeyi çok geniş anlatabilirim ancak bir gezi yazısının da içeriği ile çok oynamak istemediğimden genel bilgiler vererek geçeyim. Savaşın bir bölümünde Mostar kenti Hırvat askerleri tarafından kuşatılmış ve açılan Hırvat topçusunun ateşiyle Mostar köprüsü Neretva Nehrinin sularına karışmış.

Mostar Gezi Rehberi Mostar koprusu mimarSavaşın bilançosu öyle ağır olmuş ki, o dönemde çekilen gerçek görüntüleri izlediğinizde gördüklerinize inanamıyorsunuz. Tarihi merkezi neredeyse yok olan Mostar’ın sakinleri de şehirlerini ve ülkelerini terk etmek zorunda kaldıklarından, sokaklarda ölüm kokusunun yanında bir de yalnızlık başlamış.

Ancak yaralarını sarıp iyileşmeye çalışan bütün Balkan coğrafyası gibi Mostar’da ayağa kalkmaya başlamış Tarihe sarılıp büyük devletlerin de yardımıyla o yok olan sokaklar dahil heryeri aslına uygun yeniden inşa etmişler.

Neretva Üzerinde Bir Güzel. Mostar Köprüsü

Mostar köprüsü 1566 yılından itibaren kentin simgesi olmuş. Mimar Hayrettin’in büyük ustalığı ile taş blokların bir hilal kıvrımıyla birleştirilmesi Neretva’ya ayrı bir güzellik katmış. Mostar köprüsünün suya yansıyan akisi köprünün gerçeği ile birleştiğinde ortaya bir daire çıkıyor. Bu bile mükemmel bir his veriyor insana. Savaş sırasında 1993 yılında yıkılan köprü, tamamiyle orjinaline sadık kalınarak 2004 yılında yeniden inşa edilmiş ve kullanıma törenle açılmış. Aynı özelliklerde bir köprü inşa edilmesi için öyle özverili çalışmalar yapılmış ki!

Önce Neretva nehrine düşen ve kullanılabilir durumdaki taş bloklar askeri dalgıçların yardımlarıyla çıkarılmış. Sonra aslı sırasında kullanılan ve bu taş blokların yapıldığı yıllar önce kapanmış olan taş ocağı tekrar açılmış ve aynı yerden aynı özelliklere sahip taşlar yeniden taş ocağından çıkarılmış. Tüm teknolojiye rağmen eski usullerle yeniden inşaat başlamış. Bir Türk yapı firmasının üstlendiği inşaatı Türkiye başta olmak üzere dünyanın çeşitli ülkeleri yardımlarıyla desteklemiş. Prens Charles’ın da katıldığı bir törenle açılan yeni Mostar köprüsü yeniden kentin simgesi ve barışın köprüsü olarak Mostar’a hediye edilmiş.

Mostar köprüsü ve Mostar eski kent merkezi 2005 yılından itibaren de Unesco korumasına alınmış.

Mostar Gezi Rehberi Mostar KoprusuMostar şehrine geldiğinizde elbette gezilecek ve görülecek yerler listenizin başında Mostar köprüsü olacak. Ancak köprünün birbirine bağladığı sokaklar da öylesine güzel ve etkileyici ki buralara bayılacaksınız. Hatta Mostar köprüsünü en iyi göre ve köprünün fotoğraflarının çekileceği en iyi yerler de buralar da bulunuyor. Tabii ki Neretva’nın en güzel fotoğraflarını da Mostar Köprüsü üzerinden çekmeniz mümkün.

Mostar gezi rehberi için diğer gezilecek yerler de şöyle sıralanıyor.

Koski Mehmed Paşa Camii

Mostar’a ünlü Mostar köprüsü için gelmenizi anlayabiliyorum. Ancak gelmişken birkaç şey daha görüp yapmadan gitmemeniz gereken birkaç da öneride bulunayım.

Mesela şehir merkezinde bulunan ve köprünün yaklaşık 100 metre uzağında bulunan Koski Mehmed Paşa camii Mostar’da ziyaret edilmesi gereken yerlerden biri. 1617 yılında yapılan caminin şadırvanı, türbeli bir mezarlığı bulunuyor ve minaresine ücretli olarak çıkılıp güzel bir manzara izlenebiliyor. Ayrıca son savaşta gördüğü büyük zarara karşın 1992 yılına kadar muhafaza ettiği orjinal motiflerinden kurtulan yerleri de mevcut. Hemen önünde yine manzaraya karşı çayınızı yudumlayabileceğiniz bir de çay bahçesi bulunuyor.

Mostar Gezi Rehberi Neretva ve Mostar

Mostar’da Gezip Görülecek Diğer Yerler

Mostar’ kadar gelmişken Mostar köprüsü, Koski Mehmed Paşa Camiini gördünüz ve birkaç yere daha göz atmak isterseniz birkaç yer daha söyleyebilirim size.

Mostar’ın ve aslına bakarsanız bu coğrafyanın en önemli özelliklerinden biri bu yerlerin her dinin toprakları olması. Mostar’da bulunan latin kilisesi 1866 yılında bitirilmiş. Yani Osmanlı döneminde. Sultan Abdülaziz’in verdiği toprak ve mal ile yapılan kilisenin kapısında hala bu durum yazılı olarak belirtiliyor.

Mostar Gezi Rehberi mostar carsisi

Kilisenin yanında kütüphanesi ile ünlü Fransisken manastırı bulunuyor. Kütüphanede el yazması birçok eski eserde koruma altında.

Yine Osmanlı devleti izniyle yaptırılan Eski Ortodosk kilisesi de şehrin zengin kültürünün simgelerinden biri olarak görülüyor. Kilisenin yapım tarihi 1834 olarak gözükse de 1993 ve 1996 yılında neredeyse yıkılarak yeniden yapılmış. Eski Ortodosk kilisesi yakınlarında bulunan diğer kilise ise yeni kilise olarak biliniyor ama onun da tarihi 1873 yılına dayanıyor. On senelik yapım süresi ile ilgili çeşitli hikayelere sahip. Tabii ki son savaşta o da yıkımlardan nasibini almış.

Mostar Gezi Rehberi sokaklarMostar Gezi Rehberi seyahatAyrıca şehirde Hersek bölgesinde bulunan tek havra da yer alıyor. Madem hala geziyoruz o zaman Evliya Çelebi’nin eserlerinde bahsettiği ve Brace Bayata sokağında bulunan onbeş metre yüksekliğindeki saat kulesini de görün. 1636 yılından önce yapıldığı bilinen kule savaşta gördüğü zarardan sonra 1999 yılında onarılmış.

Mostar’da gezebileceğiniz diğer yerlerden biri de Osmanlı/Türk evleri. Kaytaz ailesinin evi, Mostar’da bulunan doğu etkisiyle yapılmış en güzel binalardan olan Bishcevic Köşkü, 1876 yılında yapılan son Osmanlı konaklarından Muslibeyzade evi yine görülecek yerler arasında.

Mostar Gezi Rehberi mostar koprusu kiyi

Son olarak bir de yemek önerisi vereceğim. Mostar’ı gören bütün restoranlarda gönül rahatlığıyla oturup köftelerinizi söyleyebilir ve Neretva ile Mostar köprüsünün manzarasında keyifli anlar geçirebilirsiniz. Ama orada Hindin Han‘a giderseniz ve eğer seviyorsanız ızgarada yapılan mantar, patates kızartması ve yakın köylerde yapılan ekşi kremasının oluşturduğu tabağı sipariş etmeyi unutmayın. Hindin Han’da dışardaki masalardan birine oturun ve suyun sesi, manzarası ile nefis lezzetli bir zaman geçirin.

Mostar Hakkında yazacaklarım bitti mi derseniz başka yazılarda aktarmak istediğim birkaç hikaye daha olduğunu söylemek isterim. Bu kadar çok şey yaşamış bir kentin öyküleri biter mi?

Mostar Gezi Rehberi ne yenir

Booking.com

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here