PAYLAŞ

İtalya gezilecek yerler diye bir başlık açınca öyle uzun bir liste yapmak gerekiyor ki, bazen bunun altından kalkamayacağımı bile düşünüyorum. İtalya’nın neredeyse her yerini bir kaç defa gezme şansı yakalamış biri olarak, İtalya’nın popüler yerlerinden başlamak istemedim. Ne Venedik, ne Roma ne de başka bir İtalyan şehri başlangıçlarım arasında yer almadı. Başlamak istediğim yer, İtalya‘ya giden herkesin görmesi gerektiğine inandığım Pompei. Hani şu lavlar altında kalan ve bir anda yok olan tarihi kent. Pompei gezisi İtalya’da gezilecek yerler listemde başı çekiyor.

Pompei Gezisi

Pompei Gezisi: Vezüv’ün Lavlarının Altında Kalan Kent

Pompei denildiğinde herkesin hayalinde canlanan bir şeyler vardır diye tahmin ediyorum. Ama ben kısa da olsa günümüzdeki Pompei gezisi öncesi tarihteki Pompei’den bahsedeyim.

Pompei (Bu arada Pompei antik kenti orijinal olarak Pompeii oarak yazılıyor) Antik Roma’nın, yani tarihin gördüğü imparatorlukların en görkemlilerinden birinin mücevheri olarak bakılan bir kent idi.

Pompei, Roma döneminde bir liman kenti olması dolayısıyla büyük bir ticaret hacmine sahipti. Roma imparatorluğunun zenginlerinin de evlerinin bulunduğu ileri derece de düzenli bir kent olan Pompei’nin son nüfusunun yaklaşık olarak 20 bin olduğu tahmin ediliyor. Kentin tarihinin yaklaşık olarak milattan önce 5 bin yıllarına dayandığı da biliniyor.

Pompei Gezisi

Milattan sonra 62 yılında gerçekleşen bir depremle sarsılan Pompeii için aslında bu ciddi bir uyarı mesajıydı.

Ancak dönemin şartlarında, gerçekleşen bu büyük depremden sonra kimse Pompei’yi terk etmedi. Sadece depremde hasar gören yerler onarıldı. Yeni yeni evler yapıldı ve Pompei daha da kalabalıklaştı. Vezüv Yanardağı eteklerine kadar ulaşan kentin yakınlarında iki Roma şehri daha bulunuyordu. Bugün Pompei’nin popüler olmasından dolayı çok fazla isimleri anılmayan Herculaneum ve Stabiae kentleri.

Pompei’nin Hikayesi ve Vezüv Yanardağı

Pompei, Roma İmparatorluğu hakkında günlük yaşamdan mimariye, ticaretten sanata kadar günümüzde en sağlıklı bilgilere ulaşılmasını sağlayan bir yer olmuş.

Peki bundan yaklaşık 2 bin yıl önce feci bir şekilde yok olan bir kent için bunları nasıl söyleyebiliyoruz? Bu sorunun cevabı için Pompei’nin hikayesine biraz daha göz atmakta fayda var..

Pompei Gezisi

Pompei, yazının başında da belirttiğim gibi Roma İmparatorluğunun gözbebeği haline gelmiş bir kent. Roma İmparatorluğunda özellikle üst sınıfın tatil ve sayfiye yeri olarak da yararlandığı Pompei, aynı zamanda deniz ticaret yolu üzerinde bulunması sebebiyle ticari anlamda da çok güçlü bir kentti. Akdeniz adeta bir imparatorluk gölü gibiydi. İmparatorluk topraklarından ve diğer ülkelerden yapılan ticaret nedeniyle mal alışverişi dışında gemilerde görevli binlerce denizci ve yolculuk yapan insan Pompei’yi ziyaret ediyordu.

Pompei Gezisi ve Pompei’de Yaşam

Bu ziyaretler neticesinde kentte sürekli bir sirkülasyon ve canlı bir hayat devam ediyordu. Pompei öylesine bu işe kendini kaptırmıştı ki, çeşitli diller konuşan başka ülkelerden gelenlere yardımcı olsun diye hem ortak bir dil hem de işaret dili geliştirmişti. Gelen gemicilere yemek ve içki sağlayan lokantalar ve aylardır denizde bulunan denizcilere hizmet veren genelevler dahil bu işaretleme sistemiyle kendilerine ulaşılması için kent içinde işaretler bulundurmuşlardı. Pompei gezisi sırasında yerlerde ve duvarda göreceğiniz erkek cinsel organı şeklindeki kabartmalar genelevi gösteren şekillerde yerleştirilmişti.

Pompei, ticaretin dışında kentleşme bakımından da çok gelişmiş bir şehirdi. Uzaktan borularla taşınan su sistemi, kanalizasyon altyapısı, yaya geçidi ve hızlı yemek veren günümüzdeki fast food zincirleri benzeri işletmeler ile atlar ve at arabaları için kolaylıklar Pompei için sıradan yaşam araçlarıydı. Bunları da yine Pompei gezisi sırasında görebilirsiniz.

Pompei gezisi sırasında en çok ilginizi çeken şeylerden biri üst sınıf zengin kesimin oturduğu evler ya da daha doğrusu villa veya malikaneler olacak.

O dönemki ihtişamından çok şey kaybetmesine rağmen kalan izler nasıl bir yaşam sürüldüğü konusunda oldukça fazla ipucu veriyor. Ayrıca Roma İmparatorluğu’nda ana sistemlerden biri olan köleler ve yaşamları hakkında da bir çok detay öğrenebiliyor ve tabii ki görebiliyorsunuz.

Pompei’de Son Gün

Pompei’de yaşam, ticari hayatın çok gelişmiş olması ve dışardan binlerce insanın iş amaçlı şehri ziyaret etmesi nedeniyle çok hareketliymiş. Ta ki milattan sonra 79 yılının 24 Ağustos’una kadar..

Peki ne oldu 24 Ağustos 79 yılında? Pompei nasıl bir gecede yok oldu? İşte hepimizin bildiği hikayede yer alan Vezüv Yanardağı bu sırada kendini gösteriyor.

Bu tarihten yaklaşık 17 sene önce gerçekleşen depremi umursamayan ve şehirde yaşamaya devam eden Pompeililer için son Vezüv Yanardağı’nın şiddetli sarsıntılarıyla geliyor.

Yaklaşık 17 bin yıldır aktivitesini sürdüren ve o güne kadar elliden fazla kere şiddetli olarak patlayan Vezüv Yanardağı, başta Herculaneum, Stabiae ve Pompei kentleri için bir kabusa dönüşüyor.

Faaliyete geçen Vezüv Yanardağı, Pompei ve komşularını küller ve volkanik sünger taşıyla nefes alamaz hale getiriyor. Herculaneum kenti Vezüv’e daha yakın olduğundan lav ve çamur denizi altında kalıyor. Pompei ve Stabiae’de binalara volkanik tortu yağıyor ve tortunun ağırlığına dayanamayan çatılar çöküyor, yangınlar çıkıyor.

Sülfür dioksit üreten Kükürt gazıyla insanlar bir anda, göz açıp kapayıncaya kadar zehirlenip küller ve volkanik kalıntılar altında kalıyorlar. Öylesine bir dehşet anı yaşanıyor ki, insanlar oldukları yerde ve bulundukları halde zehirlenerek ve üzerleri volkanik tortuular kaplı olarak hayatlarını yitiriyorlar.

Pompei’nin Taş İnsanları

Pompei gezisi sırasında görebileceğiniz taşlaşmış insanlar volkanik tabakanın altında kalarak bu katman içerisinde çürüyen ve sonra özel bir çalışmayla alçı benzeri bir maddeyle boşlukları doldurulan gerçek hallerindeki insan görüntüleri. Ancak Napoli’de bulunan Museo Archeologico Nazionale’de çok daha etkileyici ve gerçek halde eli kolu yüzü ve dişleriyle duran taş insanları görebilirsiniz.

Vezüv Yanardağının patlamadan önce bin sekiz yüz metre yüksekliğinde olduğu tahmin ediliyor. Vezüv bugün ise 1281 metre yüksekliğinde. Patlamada kopan, püsküren ve lavlarla birlikte eriyip çevreye yayılan beş yüz metrelik bir yükseklik olduğu düşünülüyor.

Pompei gezisi için detaylarıyla heryerini göreyim diyorsanız bu etkileyici yere bir tam gün ayırmalısınız. Detaylarda kaybolmak için ya çok iyi bir rehber ile gezmekte fayda var ya da yoğun bir şekilde gitmeden önce çalışmak gerekiyor.

Peki şimdi yukarıda sorduğum soruya gelelim. Yani ” Peki bundan yaklaşık 2 bin yıl önce feci bir şekilde tamamen yok olan bir kent için Roma İmparatorluğu yaşamı hakkındaki bilgileri nasıl alabiliyoruz?” sorusunun yanıtına..

Pompei’nin ilginç özelliklerinden biri koca şehrin yaklaşık bin 700 yıl boyunca toprak altında lav kalıntılarının yaklaşık 5-6 metre dibinde bulunmaları ile buranın bu şekilde bozulmadan bugüne gelmesini sağlamış. Yani bu kent tam bin 700 yıldır kayıpmış.

1748 yılında başlayan ilk kazı çalışmalarından sonra kentin önemi daha da anlaşılmış. Geçen iki yüz yılda Pompei’nin açılan kısmı sadece tamamının %40’ını bulmuş daha. Yani anlayacağınız daha pek çok sır toprağın altında çıkarılmayı bekliyor.

Pompei Gezisi İçin

Pompei gezisi için en kolay yol Napoli’den buraya gelmek. Dilerseniz tren, dilerseniz otobüs veya kiralayacağınız araç ile Pompei’ye gelmeniz mümkün. Roma’dan gelmek için de önce Napoli sonra aynı yollardan biriyle Pompei’ye ulaşabilirsiniz.

Pompei’ye giriş ücretli. Bazı dönemlerde süren kazı çalışmaları ve koruma bakım işleri yüzünden bazı kısımlar kapalı olabiliyor. Bunu Pompei Antik kenti sitesinden takip edebilirsiniz. Turizm danışma ofisleri ve müzelerde de bu tip bilgiler bulunuyor.

Pompei giriş ücreti AB vatandaşı öğrenciler ve turistler için ayrı fiyatlarda. Pompei Antik Kenti giriş fiyatı 11 Euro. Sabah 08:30’da açılan Pompei antik kenti ziyareti yaz sezonunda 17:30, yaz sezonu dışında ise 17:00’de bitiyor.

Pompei gezisi sırasında az önce de belirttiğim gibi yanınızda bir rehber bulunmasında büyük fayda var. Ancak bir rehberiniz yoksa yani yalnız gezmeyi düşünüyorsanız dediğim gibi hazırlığınızı iyi yapın ve sonrasında mutlaka bir Pompei haritası satın alın. Detaylı Pompei haritalarında her tülü bilgiyi ve gideceğiniz rotayı sokak sokak belirleyebilir ve Pompei’de gezilmesi görülmesi gereken yerleri kolayca bulabilirsiniz. Hatta satın alacağınız detaylı haritalarda her sokağın adını görebilir evlerde kimlerin yaşadığı ile ilgili bilgiler bulabilirsiniz.

Bence Pompei’de görülmesi gereken yerlerin başında dönemin ihtişamını yansıtan eserler geliyor.

Hamam, Arco Onorio takı, Faun evi, zenginlerin evlerinden Casa del Vetti, Lupanare (Genelev), Tiyatro ve daha birçok yapı Pompei gezisi sırasında sizi şaşırtacak detaylarla dolu. 2 bin yıl öncesinden öyle detaylar, renkler ve etkileyici özellikleri iyi korunmuş bir şekilde göreceksiniz ki şaşıracağınıza eminim. Pompei gezisi için bu yazının daha detaylandırılmış bir şeklini gelecek günlerde yazmak istiyorum.

Bu arada Pompei’den çıkarılan birçok eser ve detayın Napoli Ulusal Arkeoloji müzesinde sergilendiğini tekrar hatırlatayım. Çünkü buraya gelemeden önce veya Pompei gezisi sonrasında mutlaka bu müze de gezilmeli.

Pompei İtalya‘da sizi en fazla etkileyecek yerlerden biri olacak. İnanın buraya zaman ayırmaya değer.

Booking.com

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here