PAYLAŞ

Malta’nın tarihinden önceki bir yazıda bahsetmiştim. İşte bu tarihi olayların önemli bir dönemi olan Osmanlıların Malta kuşatması, aynı zamanda Malta’nın bugünkü başkenti olan Valletta şehrinin de kurulmasına sebep olan olayları içeriyor. Malta Valletta Gezi Rehberi, bu nefis kenti tüm detaylarıyla kesfet.tv’ye taşıyor.

Malta tarihini okuyabileceğiniz gezi rehberinin ilk bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.

Valletta Gezi Rehberi – Valletta İsmi Nereden Geliyor?

1530 yılında adaya gelen St.Jean şövalyeleri bugünkü başkent Valletta’nın hemen karşısında bulunan ve günümüzde Vittoriasa olarak da bilinen Birgu kentine yerleşmişler. Bu korunaklı ve mükemmel sayılabilecek olan doğal limanlara sahip bölge stratejik olarak da önemliymiş.

Hemen karşısında bulunan ve yüksek noktasında Saint Elmo kalesinin yer aldığı Sceberras yarımadası aynı zamanda liman girişini koruduğu için savunma bakımından önemli bir yermiş. Ancak Osmanlı İmparatorluğunun 1565 yılındaki Malta seferinde daha yüksek bir yerde karaya konuşlandırılan toplar, Aziz Elmo kalesini darmadağın etmiş ve kaledeki savunma birliklerinden sadece dört şövalye hayatta kalmış.

Valletta Gezi Rehberi ustad valletta heykeliMalta Gezi Rehberi Valleta Heykeli

Kuşatmanın sonunu biliyorsunuz. Bu ilk zafere rağmen savaşı kaybeden Osmanlılar çekildikten sonra, yarımadanın hakim tepeleri üzerinde çok daha güçlendirilmiş bir şekilde yepyeni bir şehir kurulmuş. İşte bu yeni kente de, şövalyeleri zafere ulaştıran büyük üstad La Valetta onuruna “Valletta” ismi verilmiş.

Valletta’ya Hoşgeldiniz!

Valleta Malta’nın başkenti ama adanın büyüklüğü ve nüfusunu gözönüne aldığınızda, aklınızda öyle Avrupa başkentleri gibi bir şehir oluşmasın. Valletta oldukça küçük, hani birçok şehirde örneklerini gördüğümüz “Oldcity – eski şehir” tadında bir kent. Genişliği 1 kilometre civarında olan kentin uzunluğu ise yaklaşık olarak 1,5 kilometre kadarmış. Anlayacağınız aynı Malta gibi küçük, ancak pek kalabalık bir şehir.

Malta Gezi Rehberi Valleta genel 8Tabii ki bir kenti “tarihi bir şehir” diye anlatmaya başlayınca, bunun içerdiği en büyük anlam, kentin ve içerisindeki eserlerin ne kadar iyi korunduğu oluyor. Bu iyi korunmuş tarihi şehire düz bir kapıdan giriş yapılıyor.

Ana kapı olarak bilinen şehir kapısı, bir takım planlamalar dolayısıyla yıkılan kapının yerine 1960’larda yapılmış. Kapının hemen dışında otobüs durakları bulunuyor. Ama bu kapıdan araç geçmiyor. Sadece yayalara açık olan şehir kapısından Valletta’ya girerseniz, “Trig ir Republica” yani Cumhuriyet caddesinin de başlangıcına varmış oluyorsunuz.

Malta Gezi Rehberi Valleta genelBen de kente, ana otobüs terminalinin bulunduğu yuvarlak bir kavşağın yer aldığı meydanın hemen yanındaki bu şehir kapısından girdim. Kapıya doğru yürürken, çok eskilerde insanların savunma amaçlı nasıl düşünceler içinde olduklarını gayet net görebiliyorsunuz. Kapıya yürürken bir hendek gibi uzanan bir çukurun üzerindeki köprü bunu harika gösteriyor. Bu hendek ve kalenin burçlarının yükseltileri etkili bir tasarım eseri.

Malta Gezi Rehberi Valleta genel 5Malta Gezi Rehberi Valleta genel 7Malta Gezi Rehberi Valleta royal operaKapıdan girdikten sonra artık Valletta’nın içindesiniz. Yani başkent Valletta’nın. Kapıdan girdiğinizde sağ tarafınızda kalan taş ve cam kaplı modern bina Malta’nın yeni parlamento binası. Hemen ilerlediğinizde içerisinde sütunlar bulunan yapı ise opera binası. Savaşta yıkıldığı haliyle kalan bina, düzenlemelerle hala opera, konser ve gösterilerde kullanılıyor ve çeşitli kültür aktiviteleri ile sergilere ev sahipliği yapan bir açıkhava tiyatrosu olarak hizmet veriyor.

Malta Gezi Rehberi Adım Adım Valletta Parlamento binasıBu iki binanın oluşturduğu aralıktan sağ tarafa girdiğinizde Malta’nın Notre Dame kilisesi yani Meryem Ana’ya ithaf olunan “Our Lady of Victories” yer alıyor. Our Lady kilisesi aynı zamanda Valletta’nın ilk kilisesi olması dolayısıyla da önem taşıyor. Hemen karşısında bulunan kilise ise St. Catherine italyan kilisesi.

Malta Gezi Rehberi Valleta Our lady kilisesi genelMalta Gezi Rehberi Valleta our lady kilisesiMalta Gezi Rehberi Valleta kiliseler

Başbakanlık Binası Kastilya Hanı

Kiliseyi geçince göreceğiniz ve önünde iki top yer alan büyük barok bina “Kastilya Hanı”. Burayı önceki dönemlerde şövalyeler kullanmışlar. Günümüzde ise başbakanlık binası olarak hizmet veriyor. Her an başbakan veya bakanları, parlamento-başbakanlık arasında yürürken görebilirsiniz.

Malta Gezi Rehberi Valleta basbakanlik 2Malta Gezi Rehberi Valleta basbakanlik 3Malta Gezi Rehberi Valleta basbakanlik

Hemen başbakanlık binası solunda yer alan bina Malta borsa binası. Buradan devam ettiğinizde bir kapının içinden geçerek gireceğiniz ortasında havuz bulunan park ile Upper Barraka bahçelerine varmış oluyorsunuz. Başbakanlık önünde bulunan meydanda bulunan ve içerisinde sergi salonları, tiyatro ve sinema bulunan St. James Cavalier center for Creativity isimli tarihi kültür merkezine de bir göz atmanızı öneriyorum.

Malta Gezi Rehberi Valleta sanat merkezi

Upper Barraka Gardens – Şövalyelerin Bahçeleri

“Upper Barraka Gardens” üst kışla bahçeleri anlamına geliyor. Tartışılabilir bir konu ama bana göre belki de Malta’nın en güzel manzarası burada yer alıyor. Burada biraz soluklanın, hemen park içerisinde bulunan kafeden sıcak veya soğuk bir içeceğinizi alın ve manzaranın tadını çıkarın. Bol bol fotoğraf çekmeyi ihmal etmeyin tabii!

Malta Gezi Rehberi Valleta upper barracs manzaraMalta Gezi Rehberi Valleta toplarBir zamanlar şövalyelere ait bir alan olan üst kışla ismi verilen ve büyük liman ile üç şehiri en iyi şekilde seyredebileceğiniz Upper Barraka bahçelerinin alt tarafında, sırayla dizilmiş ve liman girişine konuşlanmış olan bir dizi top bulunuyor. Toplardan biri her gün belirli saatlerde görevli bir asker tarafından ateşleniyor ve bu gösteriyi çok sayıda turist izliyor. Hele ki kendi milli bayramlarından özgürlük günü, bağımsızlık günü veya zafer gününe denk gelirseniz durmadan ateşlenen top atışlarından rahatsız bile olabilirsiniz.

Malta Gezi Rehberi Valleta upper barracks 5Malta Gezi Rehberi Valleta upper barrack gardensMalta Gezi Rehberi Valleta upper barracks manzara 3Yine bu bahçelerin altında savaş sırasında karargah olarak kullanılan ve şimdi müze olarak kullanılan savaş odaları bulunuyor. Lascaris War Rooms olarak isimlendirilen müze, konumu dolayısıyla dünya savaşlarında önemli roller üstlenen Malta’da bulunan gizli geçit ve tüneller ile komuta odalarından oluşan döneminde bir karargah olarak kullanılmış bir mekan.

Malta Gezi Rehberi Valleta upper barracks 2Malta Gezi Rehberi Valleta upper barracsValleta bir burunda bulunduğundan iki yanı doğal liman. Bir liman Manuel adasının ismiyle “Manuel limanı” olarak diğer taraf ise “Büyük liman” olarak anılıyor. Şehrin planlaması birbirini ızgara şeklinde kesen sokaklar şeklinde yapılmış. Şehrin üç tarafının deniz olması ve bu ızgara şeklindeki planlama sayesinde neredeyse her sokaktan baktığınızda deniz görünüyor ve kentin içerisindeki hava akımı hiç kesilmiyor. Yaz sıcaklarında kavrulan bir kent için oldukça mantıklı bir planlama anlayacağınız.

Malta Gezi Rehberi Valleta sokaklar 3Malta Gezi Rehberi Valleta sokaklar

Malta’nın Gezilecek En Önemli Eseri St. John Katedrali

Valletta kolay gezilebilecek kentlerden gibi görünse de, bilmeden gezdiğinizde pek bir anlam ifade etmemeye başlayabilir. Çünkü bir süre sonra binalar ve diğer görsel birçok şey aynı gelmeye başlıyor ve aklınızdaki çekiciliği yitiriyor. İşte bu nedenle gezilen heryerle ilgili araştırma yapmak, çok okumak, tarihine ve hikayelerine hakim olmak gerekiyor ki gittiğinize değsin.

Malta Gezi Rehberi Valleta sokaklar 4Malta Gezi Rehberi Valleta genel 4Manzarayı seyrettikten sonra Valleta sokaklarına dalarak kentin en ünlü eseri sayılan St. John Katedraline doğru ara sokaklardan gidebilirsiniz. cumbalı evler ve rengarenk kapılar bir harika. Ara sokaklara girmek istemiyorsanız yeniden barakka bahçelerine geldiğiniz yoldan Triq il Republica’ya çıkın ve düz yolu yürümeye başlayın. Kısa bir yürüyüşden sonra sağınızda kalan meydan ve sokak aynı ismi taşıyor. St.John!

Malta Gezi Rehberi Adım Adım Valletta St. John Katedrali

St.John Katedrali, Malta’nın ve Valletta’nın kurucuları olan şövalye tarikatının ismini taşıyan ve Saint John yani Aziz Yuhanna’ya isimlendirilen Valletta’nın en ünlü simge binalarından biri. Ancak buraya geldiğinizde dışardan bakıldığında “Bu mu en ünlü yapı ve simge” dedirtecek kadar gösterişsiz duran bir bina. İşte işin sırrı da burada. Dönemin barındırdığı tehlikeler ve Akdeniz’in ortasında bulunmanın verdiği korunmaya ilişkin oluşturulan stratejiler doğrultusunda birçok yapı gibi burada da uzaktan dışarıdan bakıldığında dikkat çekip saldırıya uğramasın diye dış görünüşe çok önem verilmemiş. İçi ise bir başka yazı konusu olacak detaylar içeriyor. St.John Katedrali girişi ücretli ve 16:00’dan önce gezmeye bakın.

1573 yılında yapımına başlanan bina 1577’de bitirilse de içerisindeki detaylar yüzlerce yılda yapılmaya devam etmiş. Örneğin çatının kemerlerinde bulunan Vaftizci Yahya’nın hayatından betimlemeler yer alan İtalyan ressam Mattia Preti’nin freskleri 1650’lerden sonra yapılmış. Katedralin mimarı, şehrin de mimarı sayılan Gerolamo Cassar. Bu muhteşem eserin içerisindeyken mimari ve işçilik bakımından etkilenmemek gerçekten mümkün değil. Katedralin zeminindeki renkli mermerlerin altında yatan yüzlerce şövalye bulunuyor. Katedral müzesinde ünlü ve güzel Flaman goblenleri ile Malta hazinesi olarak kabul edilmiş olan Caravaggio’nun “Vaftizci Aziz Yahya’nın Boynunun Vuruluşu”  tablosu da sergileniyor.

St.John Katedrali ve müzesine gerçekten yeterli bir zaman ayırmanızı tavsiye ediyorum. Ancak dediğim gibi gitmeden önce mutlaka araştırma yapın, hem şövalyelere hem de Malta’ya ait tarihe bir göz atın. O zaman nerede olduğunuzu daha iyi fark edeceksiniz.

Malta Gezi Rehberi Valleta victoria heykeliYine Cumhuriyet caddesine çıkıyoruz. Yorulduysak dinlenmek için birkaç metre daha yürüyeceğiz. Katedrale geldiğimiz yönde yürüyerek kafelerin bulunduğu geniş bir meydan sağınızda kalacak. Hemen ortasında Kraliçe Victoria heykeli olan. İşte burası Misrah Ir Repubblika yani Cumhuriyet Meydanı.

Malta Gezi Rehberi Valleta victoria heykeli 3Malta Gezi Rehberi Valleta gezi treniHer ne kadar turistik görünse de ben burada oturmaya bayılıyorum. Ancak oturmadan önce hemen heykelin arkasında kalan binaya bir bakın. Burası Ulusal Kütüphane. 1796 yılında yapılan bina Malta için ve Dünya tarih ve kültürü içinde büyük önem taşıyor. St.John şövalyelerine ait el yazması bilgi ve eserlerle dolu kütüphane aynı zamanda 1530 yılında adanın şövalyelere verildiğini içeren belgenin orijinalini de barındırıyor. 1500 yılından öncesine ait birçok eserin yer aldığı kütüphane içerisinde bulunan eserlerle paha biçilmez olarak tanımlanıyor.

Malta Gezi Rehberi Valleta ulusal kutuphane

Büyük Üstadlar Sarayı – Grand Masters Palace

Meydanda biraz soluklanıp, gelen geçeni izleyip Valletta’yı gezerken dolan önbelleği biraz boşalttıysak hemen kalkıp yola devam ediyoruz. Bir iki adım ötenizde Malta’nın başkenti Valleta’yı gezerken size en geniş ve hatta kocaman gelebilecek bir meydana daha ulaşacaksınız. St. George meydanı burası.

Malta Gezi Rehberi Adım Adım Valletta St George MeydanıMeydanın hemen ortasına doğru yürüyün. Yerden fışkıran sular saat başlarında müzikle su oyunları sahneliyorlar. Islanmadan etrafınıza bir bakın. Geldiğiniz yöne doğru durduğunuzda sağınızda göreceğiniz bina her dönem önemli kişiler tarafından yönetim binası olarak kullanılmış. İsmi Büyük Üstadlar Sarayı olarak geçiyor. Yüz metreyi bulan ön cephesi ve açıldığı geniş meydanla en görkemli yapılardan biri. Ancak bana sorarsanız böylesi bir yerde kullanan kişilerin dışında dışardan bakıldığında pek bir ilgimi çekmedi. Ancak işte yine yanıltıcı özelliklerden biri burada saklı. Binanın içi adeta bir hazine çünkü.

Malta Gezi Rehberi Adım Adım Valletta buyuk ustadlar sarayi 3St.John tarikatı’nın Büyük Üstadının hem konutu hem de çalışma ofisleri olan saray, 1572 yılında inşa edilmeye başlanmış ve 1580’de bitirilmiş. Ancak onsekizinci yüzyılın sonlarında pek çok eklenti yapılmış. Girişte gördüğümüz yeni parlamento binası yapılmadan önce parlamento’da yine bu bina içerisindeymiş.

Malta Gezi Rehberi Valleta buyuk ustadlar sarayi

Binayı gezme şansınız var. Şövalyeler tarikatının adeta resmi merkezi olan binanın içinde müze olarak kullanılan bölümler olduğu gibi, bahçesinden koridorlarına ilgi çekici alanları dolu. St.John tarikatının görkemli yaşantısı ve zenginliğine dair birçok ipucu bulunuyor içeride.

Malta Gezi Rehberi Valleta buyuk ustadlar sarayi 2Odaların birbirinden farklı özellikleri bulunuyor. Büyük kuşatma olarak andıkları Osmanlı kuşatmasını anlatan on iki önemli olayın resmedildiği kabartmalar etkileyici. Kırmızı oda olarak isimlendirilen büyük üstadın dinleyicilerinin geldiği oda, sarı renkli hizmetkarların odası tabii ki yemek salonu, konsey ve göz kamaştırıcı ünlü goblenlerin sergilendiği oda da Büyük Üstadlar Sarayının gezilebilecek yerlerinden. Ancak bana en ilgi çekici gelen bölüm, şövalyelere ait silah, zırh, tören giysileri ve büyük kuşatma sırasında kullanılan birçok askeri malzemeleri barındıran zemin kattaki silah bölümü. Buradaki koleksiyonun altı bin parçadan oluştuğu belirtiliyor. Sarayı gezmek tabii ki ücretli. Bence mutlaka buraya zaman ayırmalısınız.

Malta Gezi Rehberi Valleta buyuk limanMalta Gezi Rehberi Valleta limanMalta Gezi Rehberi Valleta sokaklari

St.Elmo Kalesi

Neredeyse gezinin başından beri yürüdüğümüz Cumhuriyet Caddesi yani Triq ir Repubblika’nın sonunda Aziz Elmo Kalesine ulaşıyoruz. 1565 yılındaki kuşatmada Osmanlıların büyük kayıplar vererek ele geçirdikleri kale daha sonra onarılmış ve oldukça genişletilmiş. Tahıl depolarının da bulunduğu dev bölümler yapılmış. Kuşatma sonrasında da önemini yitirmeyen kale Malta’nın defalarca el değiştirmesinde hep karargah olarak kullanılmış.

Malta Gezi Rehberi Valleta genel 2Kalenin ücretli olduğunu ve ulusal savaş müzesinin de zamanında baruthane olarak kullanılan kısımda yer aldığını belirteyim. Malta bayrağında da bulunan ve savaşta gösterdikleri cesaret nedeniyle İngiltere tarafından verilen St. George haçı da sergilenen yüzlerce parça ile birlikte burada bulunuyor.

Malta Gezi Rehberi Valleta siege bell

Sağa doğru giderseniz, Kraliçe II.Elizabeth’in 1992 yılında Malta ziyareti sırasında açılışını yaptığı Siege Bell’i görebilirsiniz. Çanın hemen önünde yer anıt ise 1940 – 1943 yıllarında ikinci dünya savaşı sırasında hayatını kaybedenlere adanmış anıtı da görebilirsiniz.

Malta Gezi Rehberi Valleta anitValletta’yı gezmek için zamanınızı ayırın ve bir ucu denizlere çıkan sokaklara dalın, yorulun ve bir yerlerde oturup birşeyler için. Valletta için anlatacaklarım bu kadar. Ama Malta’nın gezilecek yerleri henüz daha bitmedi.

Malta Gezi Rehberi Valleta sokaklar 8Malta Gezi Rehberi Valleta sokaklar 6

Booking.com

10 YORUMLAR

  1. Boylesine az ve oz akici usulpla yazilan guzel resimlerle suslenen seyahet makalelerini okumak insani hem bilgilendiroyor hem de eglendiriyor …..
    Burda (toronto, canada) Malta asilli yasli komsuma sozkonusu bu guzel makalenizi tercume edip okuduktan sonra bahsi gecen komsumun dile getirdigi sevgi ve memniyeti gorunce mini seyahetnemenizi daha cok sevdim..
    Neyse christmas yil sonu tatili icin avrupaya gittitigimde anlattiginiz gibi bu gercekten guzel tarihi ada ulkesini ziyaret etmek ben denize artik farz oldu , diyebilirim simdiden

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here